جستجو

تماس با ما

جهت تماس با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور دانشجویان ایرانی خارج از کشور از شماره تلفن های زیر استفاده نمایید :

 

021-66977001
021-66977002
021-66467700

درباره نهاد




براساس دستور رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت ا... خامنه‌اي مدظله‌العالي در تاريخ 1385/4/7 براي تحقق اهداف مقدس جمهوري اسلامي در حوزه دانشجويان و استادان ايراني خارج از كشور، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در اموردانشجويان ايراني خارج از كشور تشكيل شد.

هر چند قبل از اين رهبر معظم انقلاب اسلامي دو نفر از صاحبنظران را به عنوان نماينده خود در امور دانشجويان ايراني اروپا و آمريكا و امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه منصوب و سالهاي متمادي با دانشجويان از نزديك ارتباط داشته‌اند اما به دليل ضرورت سياستگذاري واحد، و پيگيري نظامند مسائل دانشجويان و بالا بودن حجم امور اجرايي اين مجموعه تشكيل شد كه برخي از اهداف آن به شرح ذيل مي‌باشد:

1-    توسعه و تعميق آگاهي‌ها و علائق اسلامي دانشجويان و تبيين ارزش‌هاي اسلامي.

2-    ايجاد و گسترش فضاي معنوي و اسلامي در بين دانشجويان و رشد فضائل اخلاقي.

3-    افزايش دانش و بينش سياسي در ميان دانشجويان.

4-    حمايت و هدايت فكري تشكلهاي اسلامي دانشجويي.

5-    پاسخ به شبهات و تقويت باورهاي ديني دانشجويان.

6-    فراهم نمودن زمينه‌هاي ارتباط علمي روحانيون با دانشجويان.

7-    افزايش تعلقات ملي و انقلابي دانشجويان.


اركان نهاد

عاليترين ركن نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور شوراي سياستگذاري نهاد است كه مهمترين وظيفه آن تصويب سياستها و خط مشي‌هاي ستاد و نظارت بر حسن اجراي مصوبات شورا مي‌باشد و اعضاي آن عبارتند از:

1-    معاون ارتباطات بين‌الملل دفتر مقام معظم رهبري (رئيس شورا)

2-    نمايندگان ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور

3-    رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

4-    رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاههاي كشور

5-    رئيس بنياد ملي نخبگان

6-   رئيس سازمان ملي جوانان

7-    دو نفر از شخصيت‌هاي برجسته و آشنا به مسائل دانشجويان خارج از كشور.

دومين و محوري‌ترين ركن نهاد، نمايندگان ولي فقيه هستند كه در حال حاضر حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر اژه‌اي نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني اروپا و حجت‌الاسلام والمسلمين آقاي نظام‌زاده، نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه حضور دارند.

سومين ركن نهاد كه به عبارتي ركن تشكيلاتي، اجرايي نهاد مي باشد، دبيرخانه نمايندگي مقام معظم رهبري است، كه با هدايت نمايندگان مقام معظم رهبري وظيفه اجرايي كردن مصوبات شوراي سياستگزاري نهاد را بعهده دارد و توسط رئيس شورا منصوب مي‌شود. نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري داراي دو معاونت فرهنگي اجتماعي و پژوهشي اطلاع رساني است.


وظايف معاونت فرهنگي اجتماعي

1-    كمك به برگزاري همايش‌هاي فرهنگي و علمي

2-    اعزام سخنران براي جلسات و مناسبات

3-    اعزام مبلغ براي مناسبت‌هاي اسلامي و ملي.

4-    حمايت مادي و معنوي از فعاليت‌هاي تشكل‌ها و انجمن‌هاي علمي دانشجويي.

5-    شناسايي دانشجويان متدين و فعال فرهنگي و كمك به تحصيل آنان در خارج از كشور.

6-    تداوم ارتباط و حمايت از دانشجويان فارغ‌التحصيل جهت استفاده بهينه از تخصص آنان در كشور.

7-   ايجاد زمينه مشاركت دانشجويان در برنامه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي سراسري دانشجويان از قبيل جشن‌هاي ازدواج دانشجويي، عمره دانشجويي، مسابقات قرآن و نهج‌البلاغه و ...

8-    زمينه سازي ارتباط دانشجويان جهان اسلام.

9-     برگزاري اردوهاي فرهنگي، سياسي و علمي براي دانشجويان و خانواده آنان.

10-   زمينه‌ سازي براي دانشجويان داراي انگيزه ديني براي انجام فعاليت‌هاي اسلامي

11-   ايجاد بسترهاي مناسب براي افزايش تعلقات ملي و انقلابي و روحيه خدمت به كشور.



وظايف معاونت پژوهشي و اطلاع رساني

1-    راه اندازي پايگاه اطلاع رساني ويژه دانشجويان ايراني خارج از كشور.

2-    راه اندازي نشريه ويژه دانشجويان خارج از كشور

3-    برگزاري همايش‌هاي تخصصي متناسب با نيازها با مشاركت دانشجويان.

4-    پاسخ به سوالات دانشجويان و ارايه مشاوره در زمينه‌هاي فرهنگي-سياسي- اعتقادي با استفاده از ابزارهاي مناسب از قبيل درج پاسخ در پايگاه اطلاع رساني با سيستم پاسخگويي آف/آن لاين، انتشار كتابچه‌هاي ويژه پرسش و پاسخ و ...

5-    انجام مطالعات استراتژيك، بنيادي، نياز سنجي و نگرش سنجي جامعه دانشجويي خارج از كشور

6-    انجام پژوهش‌هاي لازم و تامين محتوا براي فعاليت‌هاي تبليغي دانشجويان در خارج از كشور.

7-    شناسايي و تقدير و جذب دانشجويان نخبه خارج از كشور.

8-    بررسي اوضاع فرهنگي- اعتقادي و سياسي دانشجويان خارج از كشور.

9-    اطلاع رساني پيرامون پيشرفت‌هاي علمي كشور به دانشجويان خارج از كشور.

انگیزه‌های مهاجرت نخبگان00 نظر

انگیزه‌های مهاجرت نخبگان
انگیزه‌های مهاجرت و عوامل مؤثر بر بازگشت نخبگان به چرخه خدمت به جامعه

 

مقدمه

یکی از رایج‌ترین پیامدهای جهانی شدن فشردگی زمان و مکان است. این مهم، امکان نقل و انتقال افراد، کالاها و خدمات را بسیار تسهیل کرده است. ساده شدن مراوده افراد در فراسوی مرزهای ملّی از جمله مناقشه برانگیزترین نتایج جهانی شدن است؛ به عبارت روشن‌تر، افراد برای دستیابی به موقعیت جذاب‌تر، چه از نظر مادّی و چه از نظر معنوی، به سادگی می‌توانند در فضای جهانی شده ترک وطن کنند. رفت و آمد سرآمدان، برگزیدگان و منتخبان جامعه به خارج از میهن از جهات متفاوت محل توجه دولت مردان و نیز افراد جامعه است. دولت مردان توسعه‌گرا مهم‌ترین ابزار توسعه را در گرو در اختیار داشتن سرمایه‌ انسانی می‌دانند. سرآمدان، برگزیدگان و منتخبان جامعه در شقوق و شئون مختلف علمی، فنّی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... مهمترین جلوه سرمایه‌های انسانی هستند؛ از این رو، حفظ و نگاهداشت آن‌ها در چرخه خدمت به جامعه در کانون توجه دولت‌مردان توسعه‌خواه قرار دارد.

نکته درخور تأمل آن است که آیا ترک وطن موجب خروج افراد برگزیده و منتخب جامعه از چرخه خدمت به میهن شان شده است یا خیر؟ آیا راهکارهایی برای حفظ و نگهداشت افراد برگزیده و سرآمد در کشور وجود دارد؟ آیا امکان معکوس کردن روند خروج نخبگان از داخل به خارج از کشور میسر است؟ پژوهش‌های مختلفی درباره مهاجرت نخبگان در کشورهای مختلف صورت گرفته است. بررسی تجربه جهانی نشان می‌دهد که عوامل مختلفی در مهاجرت نخبگان مؤثرند که امکان کنترل این عوامل به منظور جلوگیری از این گونه مهاجرت‌ها تقریباً ناممکن و البته، غیرعقلانی است. آنچه در این متن به دنبالش هستیم، توجه به جنبه دیگری از مهاجرت نخبگان و شناسایی عواملی است که با مهار آن‌ها بتوان زمینه را برای استفاده از نخبگان و سرآمدان در چرخه خدمت به جامعه بدون الزام به بازگشت دائمی فراهم آورد. برای این منظور ابتدا باید انگیزه‌های مهاجرت را بررسی کنیم و با فراهم کردن این محرک‌ها در داخل کشور، انتظار بازگشت نخبگان به داخل مرزها را داشته باشیم:

انگیزه‌های مهاجرت

شکاف طبقاتی و دشواری امکان تحرک اجتماعی برای نخبگان: با توجه به نرخ تورم در کشور، وضعیت پرداخت دستمزدها و هزینه‌های جاری زندگی برای متخصصان و دانش آموختگان دانشگاهی امکان دستیابی به موضوعات اساسی همچون مسکن، خودرو و خوراک را دشوار ساخته است. در این خصوص قاسم احمدی لاشکی، نایب رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده که مهاجرت اعضای هیئت علمی و جذب آنان در سایر کشورها در سال ۱۳۹۸ به خطری جدی تبدیل شده است. وی مدعی شده است حقوقی که به عضو هیئت علمی دانشگاه پرداخت می‎شود، ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تا ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان؛ یعنی مبلغی حدود ۳۵۰ دلار است. در حالی که در خارج از کشور به آن‌ها ۲۵۰۰ دلار پرداخت می‌شود. بنابراین، مسلم است که چنین فردی کار کردن در خارج از کشور را ترجیح می‌دهد و به مهاجرت روی می‌آورد.

بیکاری: محمدعلی برخورداری، رئیس وقت دانشگاه علم و صنعت ایران، در مصاحبه‌ای بیان کرد که دانشجویان و دانش آموختگان را نمی‌توان با حرف قانع کرد و بگوییم بعد از ادامه تحصیل به ایران بیا و به کشورت خدمت کن! زیرا نخبگان از خود می‌پرسند مگر چه امتیازاتی برایمان در ایران وجود دارد؟ متأسفانه، کشور ایران در زمینه اشتغال قشر دانشجویی و دانشگاهی ضعیف عمل کرده است.

روزآمد نبودن امکانات علمی، آزمایشگاهی و فناورانه: متناسب نبودن امکانات آزمایشگاهی و علمی مورد نیاز محققان از جمله دلایلی است که موجب خروج این افراد از کشور می‌شود.

هماهنگ نبودن تخصص و توان دانش آموختگان با نیازهای کشور: افزایش کمّی تعداد دانش آموختگان در حوزه‌های تخصصی متفاوت و مهیّا نبودن امکان جذب این افراد موجب شده است تا افراد تحصیل کرده در موقعیت های شغلی نامتناسب جذب شوند و این موضوع یکی از عوامل مؤثر بر مهاجرت آنها به خارج از کشور است. (Assar, 2017)

ناباوری به علم و دستاوردهای علمی و نبود نظام تقاضا برای خدمات علمی موجب شده است تا به تدریج اعتماد مردم و جامعه ایران به دانشگاه و اثربخشی این نهاد و کارگزاران آن که اعضای هیأت علمی و پژوهشگران هستند، کاهش پیدا کند. (Hashemi, 2017)

ناهمگونی فرهنگی و سیاسی برخی از متخصصان و دانش آموختگان داخل کشور با ارزش‌های حاکم بر جامعه موجب جدایی و انزوای این افراد از متن اصلی جامعه و در نتیجه، باانگیزه شدن آن‌ها برای مهاجرت می‌شود.

مدرک گرایی یکی از عوامل مؤثر در گسترش آموزش دانش آموختگان دارای مدارک تحصیلات تکمیلی همچون کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی بوده است. ناتوانی در جذب این افراد موجب گسترش مهاجرت افراد جذب نشده در فرایند خدمت به کشور شده است. (Sience & Technology News, 2017)

عوامل استعاره‌ای و اسطوره‌ای ترغیب کننده خروج نخبگان:

غرب مدینه فاضله است. تصویرسازی ذهنی مردم ایران از کشورهای مغرب زمین به عنوان کشورهای مهد توسعه و پیشرفت موجب شده است تا در ناخود آگاه‌ترین سطح شناخت و معرفت عموم افراد جامعه ایران برای دستیابی به پیشرفت و توسعه نگاه خود را معطوف به مغرب زمین کنند. بررسی‌های صورت گرفته پس از انقلاب اسلامی ایران بیانگر آن است که به رغم گرایش‌های ایدئولوژیک نیروهای انقلابی درخصوص رویارویی با کشورهای غربی و متخاصم، بسیاری از این افراد در صورت امکان فرزندان خود را برای تحصیل به کشورهای امریکا، انگلستان، کانادا، فرانسه و آلمان اعزام کرده‌اند. 

غرب سرزمین فرصت ها، آزادی و برابری است. اگر چه بررسی آثار نیمه دوم قرن بیستم بیانگر آن است که نظر نویسندگان حامی دیدگاه‌های سیاسی رادیکال عموماً به غرب منفی بوده است و به صراحت غربی‌ها را امپریالیست و غرب را مهد امپریالیسم می‌نامیدند، اما این دیدگاه‌ها در طول تاریخ ایران در اقلیت بوده است.

جمع بندی

خروج نخبگان از چرخه خدمت به جامعه موضوعی جهان شمول است؛ به عبارت دیگر، این موضوع خاص یک کشور یا گروهی از کشورها نیست. امروزه، کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه با این موضوع دست به گریبان هستند. اما مطالعات انجام شده بیانگر تحولات مهمی در این خصوص است؛ به عبارت روشن‌تر، به صورت سنتی افراد برگزیده و سرآمد کشورهای در حال توسعه به سوی کشورهای توسعه یافته مهاجرت می‌کردند. اما امروزه، شاهد موج مهاجرت از کشورهای توسعه یافته به سوی کشورهای در حال توسعه هستیم. بررسی تجربه کشور چین و هندوستان بیانگر این مهم است که چینی‌تبارها و هندی‌تبارهای امریکایی که در کشور امریکا متولد شده بودند و نزدیک به سه دهه از عمر خود را در این کشور گذرانده بودند، در پی تغییر شرایط زندگی و کسب و کار در کشورهای مذکور حاضر شدند کشور توسعه یافته امریکا را به مقصد کشورهای هندوستان و چین ترک کنند.

فراهم کردن شرایط مناسب برای حیات اجتماعی و نیز کسب و کار سرآمدان ایرانی غیرمقیم در کشور بدون شک، در بازگشت آنها به چرخه خدمت به جامعه اثرگذار است.

طیّ سال‌های اخیر نهادهای ملّی همچون بنیاد ملّی نخبگان در تلاش هستند تا با تدبیر و در پیش گرفتن ساز و کاری، مشوق‌ها و انگیره‌های لازم را برای جلوگیری از خروج نخبگان از کشور و بازگشت نخبگان به چرخه خدمت به جامعه مهیا سازند، اما گفتنی است که مطابق تجربه جهانی دستیابی به این مهم زمانی میسر است که طیفی از عوامل عینی و ذهنی در کنار یکدیگر در یک فرایند زمانی مشخص مهیا شوند تا امکان بازگشت افراد به چرخه خدمت به جامعه را تسهیل و تسریع سازد. از این رو، صِرف در نظر گرفتن مشوق‌های مالی و برخی حمایت‌های رفاهی برای تضمین معکوس کردن خروج افراد از چرخه خدمت به کشور و جامعه اثر بخشی لازم را برای دستیابی به چشم‌انداز مطلوب در پی ندارد. بنابراین، ضروری است که نقش عوامل ناملموس، انگیزه‌های روانی، ذهنی و اسطوره‌هایی که در ناخودآگاه ذهن افراد وجود دارد و آنها را به خروج از چرخه خدمت به جامعه سوق می دهد، در کنار نقش عوامل ملموس به صورت همزمان دیده شود.

.



 

 

 

مطالب مرتبط

پربازدیدترین

نظرات ( 0 )

نظر شما