جستجو

تماس با ما

جهت تماس با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور دانشجویان ایرانی خارج از کشور از شماره تلفن های زیر استفاده نمایید :

 

021-66977001
021-66977002
021-66467700

درباره نهاد




براساس دستور رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت ا... خامنه‌اي مدظله‌العالي در تاريخ 1385/4/7 براي تحقق اهداف مقدس جمهوري اسلامي در حوزه دانشجويان و استادان ايراني خارج از كشور، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در اموردانشجويان ايراني خارج از كشور تشكيل شد.

هر چند قبل از اين رهبر معظم انقلاب اسلامي دو نفر از صاحبنظران را به عنوان نماينده خود در امور دانشجويان ايراني اروپا و آمريكا و امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه منصوب و سالهاي متمادي با دانشجويان از نزديك ارتباط داشته‌اند اما به دليل ضرورت سياستگذاري واحد، و پيگيري نظامند مسائل دانشجويان و بالا بودن حجم امور اجرايي اين مجموعه تشكيل شد كه برخي از اهداف آن به شرح ذيل مي‌باشد:

1-    توسعه و تعميق آگاهي‌ها و علائق اسلامي دانشجويان و تبيين ارزش‌هاي اسلامي.

2-    ايجاد و گسترش فضاي معنوي و اسلامي در بين دانشجويان و رشد فضائل اخلاقي.

3-    افزايش دانش و بينش سياسي در ميان دانشجويان.

4-    حمايت و هدايت فكري تشكلهاي اسلامي دانشجويي.

5-    پاسخ به شبهات و تقويت باورهاي ديني دانشجويان.

6-    فراهم نمودن زمينه‌هاي ارتباط علمي روحانيون با دانشجويان.

7-    افزايش تعلقات ملي و انقلابي دانشجويان.


اركان نهاد

عاليترين ركن نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور شوراي سياستگذاري نهاد است كه مهمترين وظيفه آن تصويب سياستها و خط مشي‌هاي ستاد و نظارت بر حسن اجراي مصوبات شورا مي‌باشد و اعضاي آن عبارتند از:

1-    معاون ارتباطات بين‌الملل دفتر مقام معظم رهبري (رئيس شورا)

2-    نمايندگان ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور

3-    رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

4-    رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاههاي كشور

5-    رئيس بنياد ملي نخبگان

6-   رئيس سازمان ملي جوانان

7-    دو نفر از شخصيت‌هاي برجسته و آشنا به مسائل دانشجويان خارج از كشور.

دومين و محوري‌ترين ركن نهاد، نمايندگان ولي فقيه هستند كه در حال حاضر حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر اژه‌اي نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني اروپا و حجت‌الاسلام والمسلمين آقاي نظام‌زاده، نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه حضور دارند.

سومين ركن نهاد كه به عبارتي ركن تشكيلاتي، اجرايي نهاد مي باشد، دبيرخانه نمايندگي مقام معظم رهبري است، كه با هدايت نمايندگان مقام معظم رهبري وظيفه اجرايي كردن مصوبات شوراي سياستگزاري نهاد را بعهده دارد و توسط رئيس شورا منصوب مي‌شود. نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري داراي دو معاونت فرهنگي اجتماعي و پژوهشي اطلاع رساني است.


وظايف معاونت فرهنگي اجتماعي

1-    كمك به برگزاري همايش‌هاي فرهنگي و علمي

2-    اعزام سخنران براي جلسات و مناسبات

3-    اعزام مبلغ براي مناسبت‌هاي اسلامي و ملي.

4-    حمايت مادي و معنوي از فعاليت‌هاي تشكل‌ها و انجمن‌هاي علمي دانشجويي.

5-    شناسايي دانشجويان متدين و فعال فرهنگي و كمك به تحصيل آنان در خارج از كشور.

6-    تداوم ارتباط و حمايت از دانشجويان فارغ‌التحصيل جهت استفاده بهينه از تخصص آنان در كشور.

7-   ايجاد زمينه مشاركت دانشجويان در برنامه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي سراسري دانشجويان از قبيل جشن‌هاي ازدواج دانشجويي، عمره دانشجويي، مسابقات قرآن و نهج‌البلاغه و ...

8-    زمينه سازي ارتباط دانشجويان جهان اسلام.

9-     برگزاري اردوهاي فرهنگي، سياسي و علمي براي دانشجويان و خانواده آنان.

10-   زمينه‌ سازي براي دانشجويان داراي انگيزه ديني براي انجام فعاليت‌هاي اسلامي

11-   ايجاد بسترهاي مناسب براي افزايش تعلقات ملي و انقلابي و روحيه خدمت به كشور.



وظايف معاونت پژوهشي و اطلاع رساني

1-    راه اندازي پايگاه اطلاع رساني ويژه دانشجويان ايراني خارج از كشور.

2-    راه اندازي نشريه ويژه دانشجويان خارج از كشور

3-    برگزاري همايش‌هاي تخصصي متناسب با نيازها با مشاركت دانشجويان.

4-    پاسخ به سوالات دانشجويان و ارايه مشاوره در زمينه‌هاي فرهنگي-سياسي- اعتقادي با استفاده از ابزارهاي مناسب از قبيل درج پاسخ در پايگاه اطلاع رساني با سيستم پاسخگويي آف/آن لاين، انتشار كتابچه‌هاي ويژه پرسش و پاسخ و ...

5-    انجام مطالعات استراتژيك، بنيادي، نياز سنجي و نگرش سنجي جامعه دانشجويي خارج از كشور

6-    انجام پژوهش‌هاي لازم و تامين محتوا براي فعاليت‌هاي تبليغي دانشجويان در خارج از كشور.

7-    شناسايي و تقدير و جذب دانشجويان نخبه خارج از كشور.

8-    بررسي اوضاع فرهنگي- اعتقادي و سياسي دانشجويان خارج از كشور.

9-    اطلاع رساني پيرامون پيشرفت‌هاي علمي كشور به دانشجويان خارج از كشور.

چرا باید برگشت؟ چرا باید برنگشت؟!00 نظر

چرا باید برگشت؟ چرا باید برنگشت؟!
خرید مسکن، مهم‌ترین مشکلی که دانشجویان پس از بازگشت درگیر آن هستند.

 

مهاجرت و حتي مهاجرت متخصصان امري جديد در تاريخ بشر نيست. اما ابعاد اين پديده در قرن بيستم، با توجه به سهولت انتقال اطلاعات، كم خطر شدن سفرهاي بين قاره‌اي و مشكلاتي كه جنگ‌هاي جهاني براي افراد در بيشتر نقاط دنيا پديد آورد، باعث شد اين پديده بر صفحه رادار سياست‌گذاران بسياري از كشورها به عنوان يك معضل جدي ثبت شود.

اصطلاح فرار مغزها در بريتانيا در فضاي بازسازي پس از جنگ جهاني دوم در مواجهه با خروج بسياري از متخصصان وضع شد كه عمدتاً به مقصد آمريكاي شمالي وطنشان را ترك و نشان دهنده عمق نگراني از پديده مهاجرت متخصصان در  زمان بازسازي پس از جنگ در اروپا است.

آمارهاي سازمان ملل نشان مي‌دهد جمعيت مهاجران در جهان در سال ۲۰۱۵ به 244 میلیون نفر (معادل 3.3 درصد جمعیت جهان) رسيده است كه ۴۴ درصد بيشتر از جمعيت مهاجران در سال ۲۰۰۰ است (United Nations, 2015) و بيش از ۲۰ درصد از مهاجرت جهاني، مهاجرتِ شمال-شمال (از كشورهاي توسعه يافته به كشورهاي توسعه يافته) است.

اما جالب است بدانید ايران در ميان 20 كشور اول مهاجر فرست محسوب نمی‌شود (International Organzation for Migration, 2018) و حتي نرخ مهاجرت از ايران  (1.5 درصد جمعیت) هم از ميانگين جهاني پايين‌تر است.

به رغم اينكه كشور ما از مهاجرفرست‌ترين كشورها محسوب نمي‌شود، اما نرخ بازگشت دانشجويان ايراني بسيار كم است. اين امر، اهميت موضوع مقاله حاضر را نشان مي‌دهد كه به جاي پرداختن به دليل مهاجرت، باید به دليل عدم بازگشت آن‌ها پرداخته شود. گام نخست مطالعه مشوق‌ها و موانع بازگشت متخصصان است.

موانع و مشوق‌ها

اقتصاد و كيفيت زندگي

يكي از دلايل پررنگ در مباحث تصميم به بازگشت، دلايل اقتصادي است، اما نكته جالب توجه اين است كه دلايل اقتصادي را عمدتاً كساني مطرح مي‌كنند كه به طور جدي به  بازگشت فكر مي‌كنند. مثلاً يك دانشجوي دكتري پس از سه سال حضور در خارج از ايران مي‌گويد: "حقوق هيئت علمي در تهران كفاف زندگي را نمي‌دهد. من از دوستان كه  مي‌پرسم همه بيرون دانشگاه هم يك كار خوب دارند. خانه هم كه اصلاً امكان خريدش وجود ندارد."

اما كساني كه مدت طولاني در خارج از كشور حضور داشته‌اند و مسئله بازگشت به عنوان يك دغدغه واقعي برايشان وجود ندارد، نوعاً كمتر به مسائل اقتصادي اشاره مي‌كنند. براي كساني كه تجربه بازگشت ناموفق به ايران را دارند نيز مسئله اقتصاد و به خصوص مسكن مسئله‌اي جدي است: "من و خانمم بعد از فارغ‌التحصيلي برگشتيم ايران  ولي نتوانستيم دوام بياوريم. خيلي فرق هست بين محيط كار اينجا و ايران... ولي بزرگ‌ترين مشكل براي ما اين بود كه، توي تهران خانه نداشتيم. واقعاً كسي كه خانه ندارد نمي‌تواند برگردد."

دلايل شخصي، خانوادگي، ملّي

اين نكته كه ايران وطن ماست در همه مباحث مربوط به مهاجرت يا بازگشت مطرح می‌شود. بحث وطن معمولاً دو شكل دارد: گاهي به معناي وظيفه (دین) نسبت به ايران مطرح مي‌شود مانند ((ا گر همه متخصصان با يأس پاي خودشان را بيرون بكشند، چطور مي‌شود انتظار بهبود داشت؟)). اين معناي از وطن حتي وقتي به صراحت در بحث نيايد، درواقع به قرينه‌اي محذوف است. مثلاً كسي كه مي‌گويد: ((من از اينجا بهتر مي‌توانم به ايران خدمت كنم)) در حقيقت دارد به سؤالي محذوف در مورد وظيفه يا دين نسبت به ايران سخن مي‌گويد. گاهي نيز وطن به معناي جايي مطرح مي‌شود كه خود انسان در آن احساس بهتري دارد. مانند: ((اينجا هر كاري بكني خارجي هستي)) یا ((آخرش كار يك روزي تمام مي‌شود. دوست داري دوران پيري را اينجا بگذرانی یا در ایران؟!)).

جمع بندی

موانع و مشوق‌هاي ذهني بازگشت را به طور كلي در 6 زمينه مي‌توان خلاصه كرد. موانع عبارتند از: كيفيت زندگي پايين‌تر در ايران براي خود و فرزندان و مشكلات اجتماعي و سياسي در ايران، كيفيت پايين‌تر كارهاي تحقيقاتي در ايران و مشكلات اقتصادي بازگشت به ايران كه از اين ميان كيفيت پژوهش در عمل تأثيري در تصميم به بازگشت ندارد. مشوق‌ها عبارتند از: جذابيت هاي خانوادگي و ميهني در ايران، احساس وظيفه و وامداري نسبت به ايران و قدرت تأثيرگذاري بيشتر در ايران است. از اين ميان كيفيت زندگي مهم ترين مانع و جذابيت‌هاي خانوادگي و ميهني مهم‌ترين مشوق براي بازگشت هستند. البته مشوق‌ها و موانع براي افراد مختلف متفاوتند. مثلاً مشكلات اقتصادي براي جوانان پر رنگ‌تر از مسن‌ترها نمود دارند. همچنين مشاهده شده است كه بيشتر افراد ابراز علاقه كرده‌اند كه در صورت اقامت در خارج از كشور با ايران همكاري كنند. تنها مشوقي كه در اين خصوص نقش دارد احساس وظيفه است و تنها مانعي كه مهم است پايين دانستن كيفيت پژوهش در ايران است.

توصيه سياستي

اما مهم ترين توصيه سياستي اين مطالعه و بررسی بر اساس دو مشاهده شكل مي‌گيرد: اول اين كه سنوات اقامت در خارج از كشور رابطه اي جدي با احتمال بازگشت دارد. با بالا رفتن سن، احتمال بازگشت پايين مي‌آيد. به نظر مي‌رسد پس از فارغ‌التحصيلي، يك پنجره طلايي وجود دارد كه در آن احتمال واقعي براي بازگشت وجود دارد. دوم اينكه افرادي كه درون اين پنجره بازگشت قرار دارند افرادي هستند كه نگراني‌هاي اقتصادي دارند، يعني با گذشت زمان نگراني‌هاي اقتصادي اين افراد رفع مي‌شود اما به دلايل ديگر احتمال بازگشتشان پايين مي‌آيد. بنابراين، به نظر مي‌آيد بايد براي بازگشت اين قشر برنامه‌ريزي بهتري انجام شود.

توصيه سياستي ديگر اين است كه يكي از اولويت‌هاي سياست‌گذاري درباره مهاجرت بايد استفاده از سرمايه، تجربه، دانش و ارتباطات ايرانيان خارج از كشور باشد. داده‌ها نشان مي‌دهد بيشتر اين افراد، حتي اگر قصد بازگشت به ايران نداشته باشند، به شدت تمايل دارند براي پيشرفت ايران كمك كنند. يكي از موانع اين امر ناآگاهي متخصصان خارج از كشور از وضعيت واقعي پژوهش در كشور است و چنانچه مشاهده شد، افرادي كه از وضعيت پژوهش ايران نااميدترند، كمتر به همكاري تمايل دارند. بر اين اساس انتظار مي‌رود ارائه تصويري مناسب از وضعيت پژوهش در داخل (كه در دو دهه اخير دستاوردهاي فراواني داشته است و در رتبه‌هاي بين‌المللي هم ركوردهاي ارزنده اي به دست آورده است) و تلاشي گسترده‌تر براي ارتباط با ايرانيان متخصص خارج از كشور، باعث تشويق اين افراد به همكاري بيشتر براي رشد و اعتلاي علمي ايران شود.


 

 

 

مطالب مرتبط

پربازدیدترین

نظرات ( 0 )

نظر شما