جستجو

تماس با ما

جهت تماس با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور دانشجویان ایرانی خارج از کشور از شماره تلفن های زیر استفاده نمایید :

 

021-66977001
021-66977002
021-66467700

درباره نهاد




براساس دستور رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت ا... خامنه‌اي مدظله‌العالي در تاريخ 1385/4/7 براي تحقق اهداف مقدس جمهوري اسلامي در حوزه دانشجويان و استادان ايراني خارج از كشور، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در اموردانشجويان ايراني خارج از كشور تشكيل شد.

هر چند قبل از اين رهبر معظم انقلاب اسلامي دو نفر از صاحبنظران را به عنوان نماينده خود در امور دانشجويان ايراني اروپا و آمريكا و امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه منصوب و سالهاي متمادي با دانشجويان از نزديك ارتباط داشته‌اند اما به دليل ضرورت سياستگذاري واحد، و پيگيري نظامند مسائل دانشجويان و بالا بودن حجم امور اجرايي اين مجموعه تشكيل شد كه برخي از اهداف آن به شرح ذيل مي‌باشد:

1-    توسعه و تعميق آگاهي‌ها و علائق اسلامي دانشجويان و تبيين ارزش‌هاي اسلامي.

2-    ايجاد و گسترش فضاي معنوي و اسلامي در بين دانشجويان و رشد فضائل اخلاقي.

3-    افزايش دانش و بينش سياسي در ميان دانشجويان.

4-    حمايت و هدايت فكري تشكلهاي اسلامي دانشجويي.

5-    پاسخ به شبهات و تقويت باورهاي ديني دانشجويان.

6-    فراهم نمودن زمينه‌هاي ارتباط علمي روحانيون با دانشجويان.

7-    افزايش تعلقات ملي و انقلابي دانشجويان.


اركان نهاد

عاليترين ركن نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور شوراي سياستگذاري نهاد است كه مهمترين وظيفه آن تصويب سياستها و خط مشي‌هاي ستاد و نظارت بر حسن اجراي مصوبات شورا مي‌باشد و اعضاي آن عبارتند از:

1-    معاون ارتباطات بين‌الملل دفتر مقام معظم رهبري (رئيس شورا)

2-    نمايندگان ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور

3-    رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

4-    رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاههاي كشور

5-    رئيس بنياد ملي نخبگان

6-   رئيس سازمان ملي جوانان

7-    دو نفر از شخصيت‌هاي برجسته و آشنا به مسائل دانشجويان خارج از كشور.

دومين و محوري‌ترين ركن نهاد، نمايندگان ولي فقيه هستند كه در حال حاضر حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر اژه‌اي نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني اروپا و حجت‌الاسلام والمسلمين آقاي نظام‌زاده، نماينده محترم ولي فقيه در امور دانشجويان ايراني آسيا و اقيانوسيه حضور دارند.

سومين ركن نهاد كه به عبارتي ركن تشكيلاتي، اجرايي نهاد مي باشد، دبيرخانه نمايندگي مقام معظم رهبري است، كه با هدايت نمايندگان مقام معظم رهبري وظيفه اجرايي كردن مصوبات شوراي سياستگزاري نهاد را بعهده دارد و توسط رئيس شورا منصوب مي‌شود. نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري داراي دو معاونت فرهنگي اجتماعي و پژوهشي اطلاع رساني است.


وظايف معاونت فرهنگي اجتماعي

1-    كمك به برگزاري همايش‌هاي فرهنگي و علمي

2-    اعزام سخنران براي جلسات و مناسبات

3-    اعزام مبلغ براي مناسبت‌هاي اسلامي و ملي.

4-    حمايت مادي و معنوي از فعاليت‌هاي تشكل‌ها و انجمن‌هاي علمي دانشجويي.

5-    شناسايي دانشجويان متدين و فعال فرهنگي و كمك به تحصيل آنان در خارج از كشور.

6-    تداوم ارتباط و حمايت از دانشجويان فارغ‌التحصيل جهت استفاده بهينه از تخصص آنان در كشور.

7-   ايجاد زمينه مشاركت دانشجويان در برنامه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي سراسري دانشجويان از قبيل جشن‌هاي ازدواج دانشجويي، عمره دانشجويي، مسابقات قرآن و نهج‌البلاغه و ...

8-    زمينه سازي ارتباط دانشجويان جهان اسلام.

9-     برگزاري اردوهاي فرهنگي، سياسي و علمي براي دانشجويان و خانواده آنان.

10-   زمينه‌ سازي براي دانشجويان داراي انگيزه ديني براي انجام فعاليت‌هاي اسلامي

11-   ايجاد بسترهاي مناسب براي افزايش تعلقات ملي و انقلابي و روحيه خدمت به كشور.



وظايف معاونت پژوهشي و اطلاع رساني

1-    راه اندازي پايگاه اطلاع رساني ويژه دانشجويان ايراني خارج از كشور.

2-    راه اندازي نشريه ويژه دانشجويان خارج از كشور

3-    برگزاري همايش‌هاي تخصصي متناسب با نيازها با مشاركت دانشجويان.

4-    پاسخ به سوالات دانشجويان و ارايه مشاوره در زمينه‌هاي فرهنگي-سياسي- اعتقادي با استفاده از ابزارهاي مناسب از قبيل درج پاسخ در پايگاه اطلاع رساني با سيستم پاسخگويي آف/آن لاين، انتشار كتابچه‌هاي ويژه پرسش و پاسخ و ...

5-    انجام مطالعات استراتژيك، بنيادي، نياز سنجي و نگرش سنجي جامعه دانشجويي خارج از كشور

6-    انجام پژوهش‌هاي لازم و تامين محتوا براي فعاليت‌هاي تبليغي دانشجويان در خارج از كشور.

7-    شناسايي و تقدير و جذب دانشجويان نخبه خارج از كشور.

8-    بررسي اوضاع فرهنگي- اعتقادي و سياسي دانشجويان خارج از كشور.

9-    اطلاع رساني پيرامون پيشرفت‌هاي علمي كشور به دانشجويان خارج از كشور.

چرخش نخبگان در ایران و الگوبرداری از کشورهای موفق00 نظر

چرخش نخبگان در ایران و الگوبرداری از کشورهای موفق
چرخش نخبگان در ایران و الگوبرداری از کشورهای موفق مثل چین و هند؛ در راستای تدوین سیاست‌های مهاجرت متخصصین که از اولویت‌های استراتژیک کشور است.

 

شرایط آسان مهاجرت و ارتباطات ساده، وسیع و در دسترس بین افراد، جریان نخبگان را از مختصات امروزه جهان کرده است. لذا تدوین سیاست‌های مهاجرت متخصصین از اولویت‌های استراتژیک کشورهاست. بسیاری از کشورها، بالاخص کشورهایی با اقتصاد نوظهور مانند چین و هند، سیاست‌هایی در جهت جذب متخصصین اعمال نموده و توانسته‌اند تعداد زیادی از این افراد را به کشور بازگردانند.

چین

از اواخر قرن بیستم و سال‌های آغازین قرن بیست ویکم، رشد نمایی جمعیت دانشجویان چینی که در خارج مشغول تحصیل بودند و همچنین نرخ بازگشته‌ها به کشور، بر استراتژی جدید توسعه چین در ارتباط با متخصصین مهاجر تأثیر عمیقی گذاشت. این استراتژی از دو بخش تشکیل شده بود. بخش اول تشویق برای ادامه تحصیل در خارج از کشور به منظور افزایش انباشت سرمایه انسانی کشور و بخش دوم تطمیع سرمایه‌های انسانی ارتقاء یافته برای بازگشت و انتقال دانش فراملیتی و توسعه نخبگی به چین بود. برای نیل به این اهداف، دولت چین برای اجرایی شدن این استراتژی، چهار مکانیزم سیاستی را برنامه‌ریزی و اجرا نموده است (Xue, ۲۰۱۲):

دولت برنامه‌هایی را طراحی نمود تا محققین و دانشمندان چین در خارج از کشور را برای بازگشت موقت و یا بازگشت کوتاه‌مدت به کشور ترغیب نماید.

ایجاد شبکه‌های دیاسپورای چین، بالاخص در ارتباط با افرادی که مستعد بازگشت به کشور هستند و یا زمینه‌هایی برای جذب سرمایه‌گذاری در آن‌ها وجود دارد.

برنامه‌هایی که بازگشت دائمی متخصصین چینی را تسهیل کند.

تسهیل شرایط دریافت مجوزهای اقامت در چین به منظور جذب افراد نخبه از سرتاسر دنیا.

هند

در دهه ۱۹۸۰، هند با توسعه پارک‌های علمی که بر روی صنعت داروسازی متمرکز شده بود، توسط یک بسته جذاب بیولوژیست‌ها و دانشمندان هندی‌الاصل را برای بازگشت به کشور تشویق نمود و حتی به شهروندان خارجی با تابعیت اصلی هند مجوز ورود آزادانه را اعطا و تأمین شرایط   کار کردن در هند را برای آنان تضمین نمود(Hua, ۲۰۱۱).

هند مستمراً نقش مهمی به عنوان کشور پیشتاز در صنایع زیستی و پیشرفته مانند تحقیق و توسعه در صنعت داروسازی و ارتباطات راه دور در بنگلور و برونسپاری تکنولوژی و صنایع پیشرفته در حیدرآباد داشته و در این مسیر تعداد زیادی از متخصصین هندی را از آمریکا جذب کشور نموده است. هند پایبندی جدی به توسعه منابع انسانی داشته و روی سیستم تحصیلاتی سرمایه‌گذاری مداوم می‌کند. اعلام نیاز به اعضای دیاسپورای هند برای بازگشت به کشور بخشی از برنامه تحصیلاتی هند در این راستا است.

ایران

بنابرگزارش تحلیلی آنکتاد (۲۰۱۶) از سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری ایران، در فاصله سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴ تغییرات عمدهای در محیط اقتصاد کلان ایران با گذار از وابستگی قابل توجه به نفت و گاز و بیثباتی اقتصادی به وابستگی کمتر و ثبات اقتصادی، به وقوع پیوسته است. تلاش‌های صورت‌گرفته برای متنوع‌سازی اقتصاد از طریق فعالیت‌های دانش‌بنیان، به افزایش هشت برابری صادرات دانش‌بنیان منجر شده است. نهادهای جدید در سیاستگذاری و پیاده‌سازی سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری در دهه گذشته، سیاست‌های حمایتی و همچنین سازوکارهای حمایتی فضای جدید کسب و کار مشوق خوبی جهت تشویق متخصصین و کارآفرینان مهاجر به بازگشت به کشور شده است. به منظور تشویق متخصصان خارج از ایران برای همکاری علمی و فناوری در توسعه کشور، طرح همکاری با ((متخصصان و دانشمندان ایرانی غیرمقیم)) با همکاری بنیاد ملی نخبگان اجرا شده است. در این مدل، نخبگان مهاجر با کمک بنیاد نخبگان و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری خدمات و امکاناتی را دریافت می‌کنند که بتوانند مشابه مدل فعالیتی را که در خارج از کشور داشته‌اند، در داخل کشور نیز راه‌اندازی کنند. تا کنون در این طرح بیش از ۶۵۰۰ همکاری موفق ثبت شده است (سایت معاونت علمی و فناوری، ۱۳۹۹).

با ایجاد محیط کسب و کار و زمینه‌های لازم، بیش از ۲۰۰۰ نفر از استعدادهای برتر به کشور بازگشته‌اند. برای آنکه مهاجرت نخبگان به صورت یک چرخش نرمال انجام گیرد باید پایه‌های اقتصادی کشور مستحکم شود. هدف سیاست‌های مهاجرت متخصصین، تنها بازگشت نخبگان نیست بلکه بیشتر روی چرخش آنان تمرکز دارد (ستاری، سایت معاونت علمی و فناوری، ۱۳۹۷).

یکی از تجارب موفق ایران برای توسعه علم، فناوری و نوآوری توسط ستاد ویژه توسعه فناوری نانو ریاست جمهوری رقم خورد. از آنجایی که حمایت از تولید، حفاظت و به‌ کارگیری دارایی فکری یکی از زیرساخت‌های نوآوری است، این فعالیت در زمینه فناوری نانو از زیر برنامه‌های توسعه فناوری، در ستاد نانو قرار گرفت. در این برنامه ستاد نانو به حمایت از ثبت اختراع در حوزه فناوری نانو و آموزش، ترویج و اطلاع‌رسانی مالکیت فکری پرداخته است. گزارش عملکرد سال ۹۷ ستاد نانو، آمار مجموع اختراعات فناوری نانو را برای سال‌ها ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ در ادارات ثبت اختراع دنیا در جدول (۱) ارائه داده‌است. این جدول نشان می‌دهد فناوری نانو سهم بزرگی از کل اختراعات ایران را دربرگرفته است. تجربه ستاد نانو الگوی مناسبی برای اجرا در سایر زمینه‌های فناوری است.


جدول ۱ - مقایسه اختراعات ایران در زمینه نانو با سایر حوزه‌ها در ادارات ثبت اختراع دنیا ۲۰۱۸ – ۲۰۱۵ 

مقایسه اختراعات ایران در زمینه نانو با سایر حوزهها در ادارات ثبت اختراع دنیا 2018 – 2015

 

چنانچه با الگوگیری از ستاد نانو، فعالیتهای حمایت از دارایی‎‌های فکری و آموزش متخصصین و کارآفرینان زمینههای دیگر فناوری رواج و مورد حمایت و تشویق قرار گیرد و از سویی دیگر قوانین مناسب بالاخص در زمینه حفاظت از حقوق کپی‌رایت وضع و اعمال شده و همچنین آگاهی جامعه نسبت به این حقوق افزایش یابد، حقوق مالکیت فکری، سطح لازم برای اثرگذاری بر شاخص چرخش نخبگان را کسب خواهدکرد. مطالعه در رکن حقوق مالکیت فکری ایران در سال ۲۰۱۹ افت ۳ /۴ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۸ را نشان داده و مقدار آن به رقم ۴ / ۴ کاهش یافته است (اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی).

شاخص حقوق مالکیت فکری در فاصله سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ تنها ۱۶ درصد رشد و از ۸ / ۳ به ۴ / ۴ ارتقاء یافته است، بنابراین رسیدن به شاخص مؤثر حقوق مالکیت فکری یعنی هفت از ده یعنی ۶۰ درصد رشد در حقوق مالکیت فکری، در شرایط عادی و کوتاه مدت، غیرقابل دسترس است. به عبارت دیگر، استفاده از سیاست تقویت حقوق مالکیت فکری برای ارتقای سطح چرخش نخبگان، نیازمند قانون‌گذاری، تنظیم مقررات و صرف هزینه کلان است.

پیشنهادها

نخبه بنا به سرشت نخبگی خویش از تسلیم به محدودیت‌ها سر باز میزند و در پی روزنه و منفذی برای خود بیانی و ابراز استعداد خودش است (فراستخواه مقصود، ۱۳۹۶). شرایط آسان مهاجرت باعث شده تا نخبگان در مرزها نگنجیده و فرامرزی رفتار کنند. آنچه در جریان مهاجرین متخصص مهم است، حداکثر کردن توازن چرخش نخبگان به سمت کشور خود است. سیاست جذب نخبگان، بخشی از سیاست‌های جامع توسعه هر کشور است، بدیهی است ایران نیز در پی جذب نخبگان بین‌المللی بالاخص نخبگان مهاجر خود به عنوان منابع بالقوه اقتصاد دانش‌بنیان کشور است. کشورهای در حال گذار مانند چین، هند، تایوان و کره در حال اعمال سیاست‌هایی مانند مشوق‌های مالی و رفاهی، تسهیل شرایط دریافت مجوزهای اقامت و یا تقویت شبکه‌های دیاسپورا و انجام پروژه‌های مشترک برای بهره‌گیری از نخبگان سایر کشورها و همچنینن نخبگان مهاجر کشور خود هستند. چین در شعارهای استراتژیک و در برنامه‌های مهاجرت خود به مضامینی مانند ((به ملت خود از خارج کشور، خدمت کنید)) اشاره می‌کنند. هند عنوان ((هندی جهانی)) را به رسمیت شناخته و تایوان ((نخبگان سیار و یا آسترونوآت‌ها )) را تعریف می‌کند. این افراد مجازند بین کشور خود و کشور میزبان خود به راحتی رفت و آمد کنند.

دو مورد زیر مهم‌ترین پیشنهادهای سیاستی مبتنی بر یافته‌های این پژوهش‌هاست:

۱. ارتقای سطح مالکیت فکری: با توجه به سیاست اقتصاد دانش‌بنیان در کشور و نیاز این اقتصاد به نیروی انسانی دانشی، به منظور بهره‌مندی از بدنه فربه متخصصین ایرانی در داخل و خارج از کشور، لازم است تقویت زیرساخت حقوق مالکیت فکری تا سطح متناسب با مختصات کشور مورد توجه سیاستگذاران قرار گیرد.

۲. تدوین برنامه سیاستی جامع برای ساماندهی مهاجرین متخصص. این برنامه باید شامل موارد زیر باشد: الف) تشکیل بانک اطلاعاتی جامع از متخصصین مهاجر ایرانی

ب) تعریف نخبگان سیار در برنامه منابع انسانی و وضع جایگاه حقوقی افراد

ج) اجرای سیاست فرهنگی توسعه نگرش مثبت مردم به مهاجرت و همچنین نگاه وظیفه‌مدارانه مهاجران نسبت به ایران 

د) شفافیت فضای کسب و کار 

ه) ایجاد دیاسپورای علمی با کمک رایزن فرهنگی سفارت‌های ایران و گسترش دیاسپورا به خارج از محدوده مراکز رسمی ایران 

و) وضع قوانین برای ایجاد کسب‌وکارهای بین‌المللی ایرانیان



 

 

 

مطالب مرتبط

پربازدیدترین

نظرات ( 0 )

نظر شما